Ontwaak 

Standard

Daar is ‘n liedjie wat vir my ‘n kreed is op my reis met die aarde. Dis dalk glad nie hoe Arno Carstens dit bedoel het toe hy dit geskryf het nie. Maar dit raak my so diep dat ek dit na die hemele wil skreeu wanneer ek dit luister. Sodra mens kan sê: dis ons sin, hierdie ondier, die gemaskerde, gewapende dier, dan kan jy hom veg en sy krag wegneem. Maar jy moet eers sien dat hy ook aan jou behoort. 
So ontwaak in hierdie uur van nood. Laat die storie aan joú behoort. Sê eendag wanneer ons almal in die skoon lug, omring deur bome en skoon oseane staan, dat jy deel was van die begin van moeder aarde se herstel en nie van haar ondergang nie. 

 Kyk dit hier:

Arno Carstens – Ontwaak

Die som van ons probleme stuur vir almal ‘n boodskap van hoop.

Ek dink my vriend is die messias, eenvoudig volmaak.
Verafsku deur die massas, alleen denkend en knaend onvanpas.
Sou dit hy wees wat die wêreld eendag laat herontwaak.
Wakker klap.
Wakker klap.

Ontwaak in hierdie uur van nood.
Laat die storie aan jou behoort.
Waar daar rook is is daar ‘n vuur, ontwakend self gemaskerde dier.
Ek verstik in hierdie fokken rook.
O dis ons s’n (onsin) hierdie ondier.
Die gebou val ‘n waterwal, ontwakend self agter die masker, ja agter die masker ‘n gewapende dier.

Die son skryf vir almal ‘n getikte brief met ‘n pen.
Om ons te herinner aan die prag van eenvoud en ons doel om te verken, verken.
Ontwortel omhoog, voorwaarts sag.
In hierdie oerwoud is jy die byl, in hierdie leeftyd is jy die gesag.
Varsklap.
Varsklap.

Ontwaak in hierdie uur van nood.
Laat die storie aan jou behoort.
Waar daar rook is is daar ‘n vuur, ontwakend self gemaskerde dier.
Ek verstik in hierdie rook.
O dis onsin hierdie ondier.
Die gebou val ‘n waterwal, ontwakend self agter die masker, ja agter die masker ‘n gemaskerde dier.

Hy sê ons moet glimlag en dans in die tronke van verdriet en nooit opsy staan vir ‘n beter lied.
‘n Atoombom van hartstog is net tydelik my vriend en jou voorbeeld van blydskap is sterker as verdriet.

Ontwaak in hierdie uur van nood.
Laat die storie aan jou behoort.
Waar daar rook is is daar ‘n vuur, ontwakend self gemaskerde dier.
Ek verstik in hierdie rook.
O dis onsin hierdie ondier.
Die gebou val ‘n waterwal, ontwakend self agter die masker, agter die masker ‘n gewapende dier.

Advertisements

Rommel, die euwel van die mensdom!

Standard

Ek wens soms ek het in ‘n tyd gelewe voor plastiek, voordat alles weggooibaar was en waar mense nog eienaars was van hul besittings. Waar mense minimalisties gelewe het en waar ons waarlik oor die aarde geheers het – as daar ooit so ‘n tyd was. 

My ouma, Agatha Alberts, ‘n skrywer in eie reg, het die volgende geskryf (ek kon dit nie beter stel nie):

Rommel, die euwel van die mensdom!

Almal is onderhewig daaraan. Lewensomstandighede is nie staties – altyd vernuwing: groter, mooier, beter of so word geredeneer. Een aspek daarvan is dat daar altyd “iemande” is wat dink, beplan, ontleed wat die beste metode is om enigiets te bemark.

Meer aantreklike (wat die oog vang), meer higiëniese verpakking vir hantering van voedsel (wat die teergevoeliges sal tevrede stel). Maar alles gaan eintlik net oor geld. Want hoe aantrekliker die verpakking hoe duurder word dieselfde inhoud, en daarna sit die kliënt met hope stukkies kleef plastiek, sakkies, plastiese houertjes, tinfoelie houers wat argeloos in vullisdromme, langs die paaie, in waterstrome en die see gegooi word Die oorvol vullishope is in ‘n liederlike gemors en totaal onhigiënies. Alles wat “disposable” is, is nie noodwendig “perishable” nie!

Die onus op die skouers van die mens wat die verstand en die opdrag gekry het om die AARDE in stand te hou word genegeer as “nie my verantwoordelikheid nie”. Te veel “P.T.” om jou eie afval te organiseer. Meeste artikels kan deesdae omskep word (recycling). Net so’ bietjie dink, omgee, hande uit die moue steek! ‘n Wonderlike, grootse voorreg is aan die mens toevertrou om deel te hê aan die natuur, die skepping en wat ‘n treurige gemors maak die mens daarvan. SAD!!

‘n Bietjie terug op die pad van nou en voorheen

Na die dae toe melk nog by jou voordeur in bottels afgelewer was, toe melk nog MELK was. Jy vleis kon bestel wat keurig gesny was na jou smaak en nie mooi vleis bo en minderwaardige vetvleis , om gewig op te maak, onder nie. Groente wat jy vars by die Portugese groentewinkel kon koop. Nie verpakte items – wat as jy dit nie bestudeer – jy oud en draderige, of smakelose vrugte wat te groen afgepluk is en op die rak moet ryp word, kry nie. Vrugtebome in jou eie agterplaas sodat jy jou eie konfyt kon kook, vrugte in bottels kon inlê, nie reuse swembaddens wat selde gebruik word nie. Meel in sakkies waarvan die sakkies uitgekook word om weer in vadoeke of selfs kledingstukke omskep kon word. Allerhande ander vaardighede wat totaal uitgesterf het. Die mens het eenvoudig te gemaklik geword en nie juis gesteld op kwaliteit nie. Hoe vinniger hoe beter is die motto.

Alles baie eenvoudig, nie bolangse glans, en nie met deesdae se peperduur pryse wat jou laat steier en aanhoudend noop om items op jou lysie te skrap. Miskien eenvoudige gedagtes “but very wholesome”.

Deur Agatha Alberts (86)

Is dit reg?

Standard
Ek draf gewoonlik altyd dieselfde roete. ‘n 5km roete, deur sering-, witstinkhout-, en jakarandalanings. By ‘n styl bult op en darem ook weer af. Die roete gaan verby ‘n groot park, en ‘n laerskool en eindig weer by ons huis.
Een Woensdagoggend draf ek wéér dié ou bekende roete. Ek draf verby ‘n man in sy kar wat, met ‘n sigaret in sy mond, besig is om sy kinders skool toe te neem. Die venster is ‘n skrefie oop sodat hy die as kan afskud. “Is dit reg?” dink ek. “Is dit reg om te rook terwyl jou kinders in die kar sit?”. Ek skud my kop en draf verder.
Ek draf verby die O.R Tambo gebou of die Departement van Internasionale Betrekkinge.Ek sien die weeldige gebou wat uittoring bo die huise soos Nkandla. Ek sien die oordadige pilare, die tuine. “Is dit reg?” dink ek. “Is dit reg om miljoene rande te spandeer aan ‘n gebou terwyl ander kripeer van die honger?”. Ek skud my kop en draf verder.
Ek draf verby ‘n ‘ondergrondse’ bordeel wat tans ‘n groot probleem in ons buurt is. ‘n Vrou staan in ‘n kort rokkie buite die hek en rook. Sy lyk moeg. “Is dit reg?” dink ek. “Is dit reg vir ‘n vrou om haar lewe so weg te gooi? Het sy geen skaamte nie?”. Weer skud ek my kop, sodat sy dit sien, en draf verder.
Ek draf verby ‘n babakliniek waar babas hul inentings kan ontvang. Ek dink aan die hele pro- en anti-inenting debat. “Is dit reg?” dink ek. “Is dit reg om nie jou kinders in te ent nie, en dan die sameleweing in gevaar te stel?”.
So draf ek verder. Verby mense se huise, mense sonder huise. Swart mense, wit mense, bruin mense. Mense met babas, met stootwaentjies, met dra-sakke. Mense met babas met bottels, mense wat hul babas borsvoed. Mense op pad werk toe, mense op pad van die werk af. Verby laggende mense, fronsende mense, uitdrukkinglose mense. Mense in karre, mense op fietse, mense op voete. Ek draf en draf met my ‘is-dit-reg-gedagtes’. Is dit reg om jou rommel net daar te strooi? Is dit reg vir jou hond om net daar te poef, en dit nie op te tel nie? Is dit reg vir daai twee mans om so hand-aan-hand in die openbaar te loop? Is dit reg? Is dit reg? Is dit reg? Tot ek naderhand so moeg gehardloop en ‘ge-is-dit-reg’ is dat ek voor die Laerksool moét stop om asem te skep.
Daar kry ek twee jillende seuntjies op hul fietse voor die skool. Hul wil resies jaag voor die klok lui, en stel ‘n ander seun, met iets wat lyk soos ‘n handboek in sy hand, aan as skeidsregter. Hy word aangesê om by die denkbeeldige wenstreep te gaan staan sodat hy die wenner kan aanwys. Hy begin rustig stap om sy posisie in te neem, wat omtrent ‘n 100m verder by die sypaadjie af is. “Vinniger, hardloop!” skree die opgewonde fietsruiters vir hom. Hy neem ‘n effe meer doelgerigte stappie aan, maar skree dan terug: “Ek kan nie hardloop nie, ek het ‘n woordeboek in my hand!”.
Ek gaan staan uitasem stil en besef ewe skielik waarom ek so moeg is. Ek hardloop al heel oggend met ‘n woordeboek in my hand. Ek is so gatvol vir hierdie ‘is-dit-reg-gedagtes’ wat al ewig ‘n ysterbal om my enkel is en skeiding bring tussen my en die mense om my. Ek wil eerder vra: “het dit iets met my te doen?”, “wat kan ek doen om dit te verander?”, “wat kan ek leer?”, “is dit liefde?”, “bring dit lewe?”, “is dit goed?”, “is dit God?”.

 

Ek draf die laaste kilometer vinniger as ooit huis toe, my voete voel lig en ek is skaars uitasem. Toe ek by die huis aankom is my woordeboek se blaaie al nat, stink, en geel geblyk deur die vrot appels wat onder in die asblik gelê het voor die laerskool.

Bitterhoop

Standard

Die vrou drink haar swart koffie
Die suiker op die rak
‘n Alwyn in haar agterplaas
‘n Pomelo in ‘n bak

Die gouwsblomme is almal dood,
hul is droog en hul koppe hang
Al water wat daar nou nog is,
is die trane oor haar wang

Die aandblomme leef egter nog
Oop as die maan verskyn
In die donker nag en droë grond
Spierwit in die vrou se tuin

Sy drink weer haar swart koffie
Die suiker op die kas
Die gouwsblomme skiet buite saad
Daar’s ‘n aandblom in ‘n glas

Koejawelysies

Standard

Daar is ‘n vrou. Ek skat sy is in haar laat veertigs. Sy dra ‘n blykgeel bloes oor ‘n grougrys romp met swart kouse en swart skoene. Een is stukkend. ‘n Blou paplap hoedjie op haar kop. Sy is ‘n ma. Haar seun, ‘n tiener, dra ‘n rooi hemp en ‘n blou kortbroek. Hy het ‘n turquoise rugsak by hom. Hy is maer, soos tienerseuns maar is.

Ek staan op ‘n balkon in my gunsteling ‘cocktailrokkie’, waar ek wag vir ‘n deftige partytjie, waarheen ek my man vergesel, om te begin. ‘n Groot, indrukwekkende koek staan by die ingang en pronk. Die kos is blykbaar deur twee beroemde kokke voorberei, en sal gepaard gaan met baie rooiwyn. Almal sal met oorversadigde pense en effe dronk koppe huiswaarts keer, terwyl die kombuispersoneel halwe borde kos in asblikke uitkrap.
Die blykgeelbloesvrou is egter nie na die partytjie genooi nie, sy is nie bewus van die partytjie nie, sy is nie eers bewus dat ek haar vanaf die balkon dophou nie. Dit was ‘n warm dag, blykbaar ‘n hittegolf oor die hele Gauteng. ‘n Skare donderwolke begin in die horison vergader. Die son is moeg. Sy, die vrou met die geel bloes, staan in ‘n besige straat, tussen heen-en-weer-verkeer, en verkoop koejawelysies (teen dié tyd seker al koejawelsappies). Dit is dieselfde koejawelysies wat ek in die laerskool by die snoepie gekoop het, daai met die baie preserveermiddels wat jou so laat hoes.
Karre ry heen en weer huis toe. Sy hou hou die ysies op wanneer hul stilhou, maar hul neem geen notisie van haar nie. Die rooilig word groen. Die karre ry. So herhaal dit:
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
‘n Vroue verkeersbeampte, in ‘n groen Outsurance pak, stap na haar. Die verkeersbeampte haal iets uit haar broeksak uit en gee dit vir die ysieverkoopster. Die verkoopster haal ‘n ysie uit die sak en gee dit vir die verkeersbeampte. Uiteindelik! Een punt vir die geelbloesvrou! Dis asof ek ‘n tenniswedstryd kyk, en soos gewoonlik is ek aan die ‘underdog’ se kant. Sy kan nog wen, ek skat sy’t nou so vier ysies in haar sak oor.
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
Mense stap kort-kort verby haar en lig maar net ‘n ‘nee-dankie-hand’. ‘n Lang, jong man met ‘n hoed en ‘n sonbril stap na haar. Hy haal ‘n noot uit, koop ‘n ysie en wag vir sy kleingeld. Nog ‘n punt vir die geelbloesvrou! Nog net drie ysies oor. Ek’s opgewonde. My span gaan dié een wen. Ek kyk verder op in die straat en tot my groot teleurstelling kom haar seun, die maer een in die rooi en blou, nader gestap. Hy dra drie sakke, vol koejawelysies. Hy gee een sak vir sy ma. Sy kyk op na die grou lug asof sy bepaal hoeveel speeltyd oor is voor dié wedstryd gaan uitreën. Maar sy’t klaar verloor. Game, set, match vir die heen-en-weer-verkeer.
Sy haal haar geldsakkie uit, tel haar geld. Ek maak ‘n paar hoofrekeninge en werk uit dat sy en haar seun saam seker darem so R45 gemaak het vir die dag. Sy wil seker so graag melk koop, of bietjie vis, of ten minste ‘n sak mieliemeel, maar taxi’s is deesdae duur en sy en haar seun moet voor die storm, wat nou vinnig opsteek, by die huis kom. Sy sê vir haar seun iets, en hy knik terwyl hy sy voorkop afvee en sy oë vryf. Hy neem die sakke met die ysies by haar en pak dit in sy turquoise rugsak, sit die sak op sy rug, en daar begin hul by die besige straat af stap. Stadig, want sy loop moeilik.
Soos hul loop dink ek: Hulle sal seker laterig by die huis aankom. Sy sal moet kos maak vir haar gesin. Dalk sommer dieselfde kos as elke ander aand dié week. Ja, sy sal seker wéér pap maak. Die geluid van water wat in kanne drip omdat die dak alweer lek. ‘n Geel bloes en rooi hempie wat oor ‘n stoel hang om droog te word. Die koejawel ysies moet weer gevries word, want more oggend vroeg begin dit alles weer van voor.
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
Heen, weer, stop.
Hou die ysies op.
Aanhouer wen.
Nou is hulle twee miertjies in die verte. Twee hardwerkende miertjies dink ek, terwyl ek nou opkyk na hulle vanaf hierdie hoë balkon.
Ek draai om, en keer terug na die gonsende mense in hul mooi aandrokke wat binne staan en klets terwyl hul ‘n paar vingerhappies geniet. Ek wonder wat is op die spyskaart. Ek hoop nie dis vis nie, ek haat vis.

Suster

Standard

Die wag by die sekuriteitskompleks kom staan langs my kar. ‘n Groot, swart man in sy vroeë veertigs.

“Hallo suster”, groet hy my.

Gereeld word ek gegroet deur vreemdelinge: soms as “my friend”, soms as “mevrou” en deesdae, tot my verafskuwing, as “tannie”. Maar nie dié keer nie. Dié keer word ek gegroet as “suster”.

Ek glimlag. Hy sê “suster” maar hy sê eintlik soveel meer.
Hy sê: “Ons kan mekaar nie kies nie, maar ons moet mekaar verdra, probeer liefhê, al verskil ons gereeld”.
Hy sê: “Ons kom van dieselfde herkoms, ons het dieselfde moeder”.
Hy sê: “Ons bloed is dieselfde”.
Hy sê: “Ons is familie”.

“Totsiens”, groet ek hom terwyl ek dink dat dit waaragtig nou tyd is om my Zulu te verbeter.

Ek ry, en besef my hart is skielik warm. “Daar is hoop”, dink ek. Ek glimlag.
Hy’t gesê “suster”.

You complain. I complain.

Standard
How terrible.  You’ve got the flu. You’re having a bad hair day.  Feeling a little over weight? Your printer is out of ink.  You’ve lost your pen, once again.  You were so extremely tired at work today.  Oh my, what terrible weather, it sure is chilly.  Your nose is too big? You don’t like your legs.  You can’t afford to buy food at Woolworths. The power is out.   You’re not going to have water for a few hours.  You have to get up so very early for work in the morning.  The trip between your front door and the car so very cold and awful. You’re out of milk.  DSTV isn’t working? Petrol is going up.  You spend a fortune on those lazy car guards every month. Oh no, a rainy day.  Medical aid rates ar so high. Things didn’t go as planned. You overslept. You feel nauseous, ate too much? Your yoghurt is sour. Your bread is stale. You can only buy one CD, one jacket, one pair of jeans, one pair of sunglasses this month. How very terrible. 

You complain.  I complain. Every day. With our heaters and our beautiful fire places.  Our electrical blankets. Our running hot water and electricity. Our medical aids. Our pension. Our cars. Our houses. Our food filled fridges.  Our money filled bank accounts. Our love filled homes.

We forget. We forget about the man in Ward 16.  The man who hasn’t been washed for a week, his vile stench nauseating to him.  The screaming pleading pain stricken man who receives no help because no body cares.  The man with fly covered legs, too weak to swat them away.   The man dying of TB of Aids who waits at the hospital for 4 hours only to hear that he is waiting in the wrong place.  The mother who’s baby has lost his nose and has a hole in his palate from the unstoppable necrosis that has destroyed his once beautiful little face. The clever little girl who has been burnt all over her face and body, her dreams along with it. The man sleeping on the side walk.  The lady who has an annual income of R3000. The man who has lived a full and wonderful life, 88 years old, who dies. In ward 16. 

You complain. I complain.  How terrible.